ليکوال : امين وردګ
ګرانو ملګرو ! دا په ريښتيا سره درته وايم چې : د نېټ په نړۍکې ستاسو هېڅ شی هم خوندي نه دي !
ځکه چې : کله هر شی ډيجيټل سستم ته ننوزي ، بيا ستاسو له واکه وتلي ؛ ستاسو خبرې ، ستاسو مسيجونه ، ستاسو ويډيوګانې ، ستاسو انځورونه او ستاسو ټول هغه څه چې ؛ په انټرنټي نړۍ کې يې لټوئ (سېرچ کوئ) ؛ ټول هغه شيان چې : تاسو يې په ټولنيزو شبکو (فيسبوک ، توېتر ، ايمو ، ټانګو ، واټس اپ ، لاين ، ګوګل پلس ، ويچټ ، مسينجر ، انستګرام ، ټليګرام او داسې نور…..) او ګوګل کې خپروئ ، لېږئ او يايې تر لاسه کوئ ؛ دا ټول په دريم ځای کې ثبتيږي په دغې نکته خبر شئ !
تاسو که په سيم کارت خبرې کوئ او که په کومه بله انټرنېټي وسيله بانې ؛ ټولې په دريمو او څلورمو ځايونو کې ثبتيږي .
دا چې تاسو کوم شی په ګوګل او يا نورو ټولنيزو شبکو کې ګورۍ او بيا يې له هغه ځايه پاک هم کړئ ، نو تاسو دا ګمان کوئ چې : څه مو کتلي وو ؛ هغه پاک شول ، اوس يې بل څوک نشي ليدلای ؟ خو نه ! همدا ستاسو لويه تېروتنه ده ؛ هغه څه چې : لږ وړاندې تا وکتل ، هغه نه دي پاک شوي ! صرف ستا په اند پاک دي ؛ کنه ؛ هغه ټول ثبت شوي او بل وخت به درپسې راوزي.
همدا اوس (چې : تليفونونه مو په لاسونو کې دي او شيان پکې ګورئ) همدغه مهال ؛ نور څوک هم ستاسو شيان کتلای شي ؛ مانا د اچې : تاسو کوم شی ګورئ ، بل څوک هم شته چې ؛ همدغه اوس يا بل وخت ؛ ستاسو په دغې کړنه خبريږي ! او ستاسو په هکله افسوس کوي.
تاسو چې کله کوم منحرف شی ګورئ او څوک درباندې راشي ؛ زر زر دغه شيان پاک کړئ ؛ نو هغوی په تاسو پورې وخاندې چې : دغو بېخبرو ته وګورئ ! څومره له پرمختګ ته ناخبره دی ، اټکل يې دا دی چې کوم شيان زه ګورم ، دا محرم يانې پټ دي ، بيا وخاندي!
نو ورڼو او خويندو !
کوښښ وکړئ ؛ تر څو مزخرف او بد اخلاقه شيان سېرچ نه کړئ او مه يې ګورئ ؛ ځکه چې : په راتلونکې کې دغه اسناد درپسې راوزي او ابرو مو وړي .
په تليفون کې له نجونو سره چټيات مه وايئ ! ځکه چې : په نژدې يا لږ وروسته کې درپسې راوزي ؛ هسې نه چې : الله مه کړه عزت مو و ګواښل شي ؛ که څه هم چې : تاسو به د خپل ژوند له جوړې سره خبرې کوئ ؛ خو دا لا بده ده او همدغه خبرې به مو سبا ميليونونه خلک ګوري آن اولادونه به مو هم ستاسو په دغو رازونو خبر شي ؛ چې بيا به يې تحمل درته سخت شي ، مجبور داسې ځای ته به ځئ چې هېڅ خپل ـ خپلوان مو پيدا نشي کړی.
همدا راز ؛ د چا په ژوند لوبې مه کوئ ؛ هغه داسې چې : تاسو د خپلو خويندو ، خپلو لوڼو او يا ښځو انځورونه اخلئ ؛ که څه هم چې ؛ دغه انځورونه به تاسو په نېټ کې نه وي خپاره کړي ؛ مګر کله چې ډيجيټل سستم ته ننوزي ، بيا يې د خلکو ملکيت وبولئ ! مانا دا چې : کله تليفون يا کېمرې ته ستاسو محرم شيان ننوزي ، بيا بل شريک هم درسره پيدا کيږي ، نو په راتلوکي کې به ارو مرو ستا محرم شيان بازار ته وزي نو د چار ګرېوان به څيرئ !.
نو که زما منئ :
• بلکل د ښځو انځورونه مه اخلئ.
• په تليفون کې له چوکاټ څخه وتلې خبرې مه کوئ.
• لوڅ شيان مه سېرچ کوئ .
• بد اخلاقه سايټونو ته مه ننوزئ چې : ځکه چې ؛ بيا ستاسو آدرسونه هلته ثبتيږي ؛ ماناهغه آدرس چې : له امله يې تاسو ته په نېټ کې د فعاليت اجازه در کړل شوې ده (لکه ايمل ، جمېل يا آيډي)
• تر خپله وسه کوښښ وکړئ چې : خپل رازونه له خپلو ځانونو سره وساتئ او آن د ژوند تر ټولو خواږه کس ته يې هم و نه واياست ! ايله به راحت احساس کړئ.
