څېړونکی: ډاکټر عبدالهادي حماس
په نړۍ کې په هرو اتو ثانيو کې يو کس په تمباکو پورې اړونده ناروغيو له کبله مړ کيږي ، ځکه خو د غو څېړنو نړۍ وارخطا کړې او په مجلو او ورځپاڼو کې د دغه زيانمن بوټي څخه د ډډې کولو لپاره مقالې چاپ او خپريږي . د يوې بلې پلټنې له مخې څرګنده شوې ده، چې (٤٤٠٠٠٠) تنه امريکايان هر کال د هغو ناروغيو له کبله مري د کومو اړيکې چې له تمباکو سره وي . په ١٩٤٥ کال کې د نړۍ روغتيايي ټولنې يوه پلټنه تر سره کړه په دغه پلټنه کې څرګنده شوه چې د تمباکو د کارونې له کبله په همدغه کال کې ١.٤٤ ميليونه نارينه او ٤٧٥٠٠٠ ښځينه عادتيان د پرمختګ په حال هېوادونو کې مړه شوي وو . دغې پلټنې دا هم جوته کړه چې د ١٩٥٠ او ٢٠٠٠ کلونو تر منځ شپېته ميليونه وګړي د پرمختګ په حال هېوادونو کې د تمباکو د کارونې له کبله مړه شوي دي. اته لکه وګړي په تمباکو پورې د اړونده ناروغيو له کبله مري په مړو کې له نيمايي زيات هغه کسان وو چې عمر يې د ٣٥ او ٦٥ کالو پورې و. د امريکا په متحده ايالاتو کې د ټولو مړينو لامل په شپږو کې د يوه کس د تمباکو څښل دي . دغه مړينه تر هغې مړينې زياته ده کومه چې په نوموړي هېواد کې د شرابو ، ټوپک ، غيرقانوني درملو اوايډز څخه منځ ته راځي . سېګرټ يو داسې زهر جن مواد لري چې د چنګاښ لامل ګرځي . سګريټ او د تمباکو کارونه ډېر ستر ، ستر زيانونه لري چې څو بېلګې يې په لاندې ډول يادوو:
۱ـ د سېګرټو او د تمباکو کارونه د زړه حملې منځ ته راولي . سګريټ او د تمباکو څکوونکي پنځه ځله زيات د عادي خلکو په نسبت د زړه په حملې اخته کوي.
۲- د امريکا په متحده ايالاتو کې هر کال ٦٥٠٠٠ وګړي د زړه له حملې څخه مري چې په دوی کې ٣٠٪ يې د سېګرټو عادتيان وي ، په سېګرټو څکولو سره د انسان په وينه کې يو ډول مواد کميږي چې د هغوی په کمېدو سره د زړه د حملې لپاره لاره هواريږي .
۳ – د سېګرټو کارونه په سږو ډېره بده اغېزه کوي ، د سېګرټو لوګی نيغ په نېغه سږو ته ننوزي ، د سږو انساج تخريبوي او سږي په بېلا بېلو ناروغيو اخته کوي چې په پايله کې ناروغ ته ساه لنډي او ډول ، ډول ناروغي پيدا کيږي ، هغه بدلونونه چې د سېګرټو په وسيله په سږو کې منځ ته راځي بيرته نه جبران کيږي . د سېګرټو څکونه په سږو باندې يوه بله خطرناکه ناروغي هم منځ ته راوړي چې چنګاښ يا سرطان نوميږي . د سږو د سرطان ٩٠٪ لامل سېګرټ پېژندل شوی ، څوک چې سېګرټ څکوي لس چنده زيات د سږو د چنګاښ لپاره چانس لري ، په همدې ډول څوک چې سېګرټ څکوي پۀ دوی کې د شونډو ، خولې ، حنجرې ، معدې ، بډوډو ، مثانې چنګاښ هم د سګريټ د نه څکوونکي په نسبت زيات پيدا کيږي .
۴- سېګرټ څکونه په عصبي سيستم هم ناوړه اغېزه کوي ، هغه څوک چې سګريټ څکوي دوه دوه نيم ځله زيات د سېګرټ د نه څکوونکي په نسبت په دماغ کې د رګونو د وچېدا او شکېدا په ناروغيو اخته کيږي [C V A] .
د دې ناروغۍ پايله ډېره خرابه وي او زياتره ناروغان په عصري وسايلو هم نه روغيږي بلکې له منځه ځي .
۵- څوک چې سېګرټ څکوي دغه خلک د نارينه جنسي الې د نه پورته کېدو په ستونزه اخته کيدای شي. همدارنګه سېګرټ څکونه د منيو د غلظت زياتوالی او په هغوی کې د سپرم د حرکت کموالی منځ ته راوړي د کومو پايله چې په شنډتوب تماميږي . د برطانيې په يوه تازه ژورنال کې ښکل شوي دي چې د سېګرټ څکونه له وخت نه مخکې د سترګې ګل پيدا کوي . همدارنګه کيدای شي د سترګې د ړوندوالي او د وينې د چنګاښ لامل شي .
۶- کومې اميدوارې ښځې چې سېګرټ څکوي کيدای شي چې دوی خپل ماشوم زيان کړي او يا خو يې ماشوم مړ پيدا شي .
۷- د سېګرټو څکونه په هډوکو هم اغېزه کوي ، هډوکي نري کوي ، هډوکي جال ، جال کوي په نتيجه کې هډوکي په اسانۍ سره ماتيږي او بيا رغونه يې ستونزمنه وي . هغه کسان چې سېګرټ څکوي امکان لري چې د مړوند بند ، د ورانه بند او د ملا کړۍ يې ماتې شي . نورې څېړنې وايي چې څوک سېګرټ څکوي د دوی په مخ کې له وخت نه وړاندې ګونځې پيدا کيږي .
ګرانو لوستونکو!
دا وو هغه زيانونه چې د سېګرټو او تمباکو له کارونې څخه منځ ته راځي او داسې په زرګونو نورې ستونزې چې دلته يې ليکل موضوع ستروي ، د سېګرټو په وسيله پيدا کيږي ، حال دا چې مونږ ته اسلام څوارلس سوه کاله وړاندې مونږ ته د نشه يي توکو نه د ډډې کولو امر کړی دی او په دغه امر کې تاسې وکتل چې څومره ستر ، ستر حکمتونه پراته دي. يوازې سېګرټ وګورئ چې څومره زيان لري او عادتي ته په خپل لوګي کې څومره پټې بلاوې لري او د هغه په روغتيا څومره ناوړه اغېزه کوي ، او نه يوازې دا چې سېکرټ څکول د عادتي ځواني خرابوي ؛ بلکې په نږدې چاپېريال باندې هم بده اغېزه کوي ، په کورني ژوند کې د يوې کورنۍ د غړو لپاره څومره زيان پکې پروت دی. حال دا چې نشه يي توکي د اسلام مقدس دين منعه کړي. هغه يې ناروا ګڼلي دي او د منعه کولو لامل يې هم له اخروي ګټو پرته پورتنۍ ټولنيزې ګتې هم دي .
