د افغانستان ټاکنې، راتلونکې هیلې او خنډونه

راپور تاژ: فرید افغان

(کابل ټکی کام ۱۳۹۷ وری ۳۰)

څو ورځې وړاندې د ولسمشر غني له خوا د ټاکنو د ثبت نام بهیر رسماً پرانیستل شو.
د کورنیو چارو پخوانی وزیر عمر داودزی وایي،حکومت د ټاکنو د ځنډولو پلان درلوده او غوښتل یې چې په دې توګه د جمهوري ریاست ټاکنې هم وروستۍ کړي، خو د سیاسي اپوزیسیونونو د قوي فشار له کبله یې پر کار پیل وکړ.
تقریباً یوه اونۍ کیږي چې دا بهیر پیل شوی خو د خلکو کمرنګه ګډون د حکومت په کچه جدي اندیښنې راپارولې او راتلونکو ټولټاکنو ته د خلکو خوشبیني تر اټکل زیاته ټیټه ده.
په ټاکنیزو کمیسیونونو بې اعتمادي او تیرو ټاکنو ترخې تجربې ته په کتو سره چې د ګډحکومت په نوم یو معجون پکې رامنځته شو؛ډیری افغانان خوښ نه دي چې په دې پروسه کې ونډه واخلي.
طالبانو هم دا پروسه جعلي پروګرام بللی او له ملت څخه یې غوښتي چې په داسې ټولټاکنو کې چې برخلیک یې بهرنیان ټاکي، ونډه وانخلي.
په حکومت کې دننه د سیاسي اپوزیسیونونو اندیښنې او د حکومت پریشاني هم د مکث وړ ده.
د نوې ملي جبهې مشر انوارالحق احدي وایي؛ هیڅ اطمینان نه لري چې راتلونکې ټاکنې په شفافه بڼه ترسره شي.
نوموړی وایي؛ د انتخاباتو کمیسیون هم نه توانیدالی چې د خلکو اعتماد لاسته راوړي او زیاتوي چې که حکومت ته دوه کاله نور وخت هم ورکړي ،بیا هم امید نه لري چې له لاسوهنو پاکې ټاکنې ترسره کړي.
بل پلو اجرایه ریاست د ټاکنو پر روان بهیر یوځل بیا اندیښنه څرګنده کړې او دا بهیر یې له ستونزو سره مل بللې.

د اجرایه ریاست ویندوی مجیب‌الرحمان رحیمي
ویلي د ثبت نام په پاڼو کې د جعل او لاسوهنې امکان لا هم په ځای پاتې خو د ده په خبره، تر ټولو اندیښمنونکی خبر د خلکو کمرنګه ګډون دی.
رحیمي له خلکو غوښتي چې په دې پروسه کې په پراخه پیمانه ګډون وکړي.
بل اړخ بیا د حزب اسلامي مشر ګلبدين حکمتيار له خلکو غوښتي چې تذکرې واخلي او نوم ليکنه وکړي.
حکمتیار هم له ټاکنو څخه خوښ نه دی او ویلي یې چې یو شمیر سیاسي کړۍ او سفارتونه غواړي په دې بهیر کې هغه څوک واک ته ورسوي چې دوی یې غواړي.
نوموړي د یادو سیاسي جریانونو او سفارتونو نوم نه دی اخیستی خو ویلي یې دي چې خلک دې پر حکومت فشار واچوي چې روانې ټاکنې د حوزو په بڼه ترسره شي تر څو هره حوزه خپل وکيل ولري.
د ټاکنیزو کمیسیونونو استازي وایي چې په تیرو څو ورځو کې تر سل زره کمو خلکو په دې بهیر کې ګډون کړی.
دوی وایي؛ که د ثبت نام پروسه په همدې توګه مخته روانه وه ښایي تر راتلونکو دو میاشتو تر یو نیم میلیون کم کسان په ټاکنو کې ګډون وکړي.

بلخوا ولسمشر غني په خپله تویټر پاڼه ویلي چېاړوندو مسوولینو ته یې لارښوونه کړې چې د رای ورکوونکو د نوم لیکنې پروسه کې د ګډون لپاره ښځو ته لازمې اسانتیاوې برابرې او هداراز یې ویلي چې  د وسلوالو ځواکونو مسوولینو ته یې د مرکزونو د امنیت د ټینګښت په خاطر لازمې لارښوونې کړې دي.

په همدې حال کې د امريکا د بهرنيو چارو وزارت وياندې هيټر نوريټ پرون په واشنګټن کې د يوې خبري غونډې پر مهال هيله څرګنده کړه چې په افغانستان کې د ټاکنو د رايې ورکوونکو د نوم ليکنې پروسه په سوله ييزه توګه ادامه پيدا کړي.

هغې زياته کړې،امريکا دافغانستان د هغو هلو ځلو ملاتړ کوي چې په هېواد کې دديموکراسۍ د پلي کېدو لپاره ټاکنې ترسره کوي

پر ټاکنیزو کمیسیونونو بې اعتمادي، پر ټاکنو د حکومت او په تیره بیا د بهرنیانو سیوری او روانې نا امني خلک ټاکنیزو ټیمونو ته له ورتګ څخه راګرځولي دي.