پوښتنه : زيد د قطرې مريض دى، د شک له امله چې کله جامې وګوري نو په ځينې وخت کې قطره راغلې وي او په ځينې وخت کې نه وې راغلې، که داسې مريض د جامو له کتو پرته په پخواني اوداسه سره لمونځ کوي نو روا دى او که نه؟ او که به نوى اودس کوي؟.
ځواب : که چيرته د قطرې راتلو ګمان غالب وي نو که قطره په نظر ورشي او که ور نشي اودس کول واجب دي، او که چيرته محض شک وي، يعنې هيڅ لوري ته غالب ګمان نه وي نو په ليدلو سره اطمينان کول پکار دي، او که چيرته په دې صورت کې قطره په نظر ورنشي نو د نوي اوداسه له کولو پرته لمونځ کول روا دي، د شک په صورت کې که چيرته د کوم عذر له امله د جامو د کتلو موقع نه وي نو له کتلو پرته او د نوي اوداسه له کولو پرته که لمونځ وکړى شي لمونځ کيژي ([1]).
په پښو او لاسونو باندې د شل (فلج شوي) د لمانځه طريقه
پوښتنه : که يو کس د موټر د سخت ټکر له امله يا په جهاد کې د سخت ټپي کيدو له امله له نامه نه لاندې بيخي بې حسه وي او په دې وخت کې يې متيازې د پايپ په ذريعه راووزي، د لاس په ذريعه خوراک څښاک نشي کولاى، جامې هم په خپله نشپ بدلولاى، د متيازو له نالۍ سره يې څلرويشت ساعته پايپ لګيدلى وي، پايپ په بوتل کې پروت وي، څاڅکى څاڅکى بوتل ته ورځي، په داسې صورت کې د لمانځه کولو طريقه څه ده؟ که د همداسې ناروغه وزن هم زيات وي او د اړولو او راړولو لپاره يې دريو کسانو ته ضرورت وي او په بل کس باندې استنجاء او اودس کول هم ډير مشکل دي، تيمم هم نشي کولاى، همدا ډول د قبلې لور ته له مخ کولو سره به څه کوي؟.
ځواب : داسې کس له طهارت (پاکوالي) پرته لمونځ کولاى شي، او که ممکنه وي نو کټ دې د قبلې لوري ته کړي او يا دې د قبلې لوري ته په اشاره سره لمونځ وکړي ([2]).
د ناروغۍ له امله د سنت مؤکده ؤ پريښودل
پوښتنه : د ناروغۍ له امله د سنت مؤکده ؤ پريښودل شرعاً څرنګه دي؟.
ځواب : که ناروغي سخته وي او د لمانځه په اداء کولو کې تکليف وي نو د سنت مؤکده ؤ په پريښودلو سره ګنهګار نه دى، او له عذر پرته د سنت مؤکده ؤ پريښودل ډير بد دي ([3]).
په رنځور کې د اشاره کولو طاقت هم نه وي
پوښتنه : که په رنځور کې په سر سره د اشارې کولو طاقت هم نه ؤ بيا يې حکم څه دی؟
ځواب : که په سر سره د اشارې وس هم ونلري نو لمونځ دې وځنډوي، که چيرته رنځور يوه شپه او يوه ورځ په همدې حالت کې پاته شي نو د قضاء شويو لمنځونو قضايي هم پرې نشته، که چيرته په شپه او ورځ کې يا له دې څخه په کمه موده کې د سر په اشارې قادر شي بيا پرې د پاته شويو لمنځونو چې پنځه لمنځونه دي يا تر دې کم دي قضاء د ده په ذمه لازمه ده ([4]).
([2]) فتاوى فريديه، ٢ : ٦٤٥، بحواله : الدارالمختار علي هامش ردالمحتار، ج : ١، ص : ١٨٥، مطلب فاقد الطهورين باب التيمم، الدرالمختار علي هامش ردالمحتار، ص : ٥٥٩ – ٥٦٢، باب صلوة المريض.
([3]) فتاوى عباد الرحمن، ٢ : ٢٧٥، بحواله : بدائع الصنائع، ج : ١، ص : ٢٨٤، التاتار خانية، ج : ١، ص : ٤٦٨، الشامية، ج : ١، ص : ٢٢٠.
