پوهنوال احمدالله موحد
د فاسد هېواد بل له شرمه ډک او منفي وياړ يو وار بیا د افغانستان په برخه شو دا وارې افغانستان د نړۍ د فاسدو هیوادونو په کتار کې تر شمالي کوريا او سومالیا وروسته دریم هیواد شو چې په ټوله نړۍ کې تر ټولو ډير فساد پکې کيږي، ډنمارک، سويډن او فنلنډ بیا اول او دریم هیوادونه دي چې هيڅ فساد پکې نشته.
نوره نړۍ څه کوي، نوره نړۍ د خپل ژوند سمون له کوره را پيل کړی دی، ټولنې ته راغلی او بیا يي نو هيوادني سیاستونه را سم کړي او په نړۍ کې يي ښه نومونه، زور، اقتصاد او يا هم څارګره اداره او کړنې راج چلوي خو په افغانستان کې متاسفانه مرداری له کوره پيل کيږي، ان تر دې چې زموږ ګډ ژوند هم له فساده ډک وي يانې میرمن له خاوند سره ژوند هم ددې لپاره کوي چې په خيټه به يي ساتي او خاوند هم میرمنې ته یوازې او یوازې د اولاد راوړلو او کور د کارونو کولو تمه لري، انساني تمې نشته او که کله تمه وشي بیا نو د انسانيت له چوکاټه وزي او لکه ننۍ دموکراسي بیا نو نر د ښځې د کابو کيدو نه وي او ښځه هم د نر.
په هر حال په تیرو ۱۴ کلونو کې دا له شرمه ډک وياړ له هغې ورځې د افغانستان په نصيب کيږي چې په ۲۰۰۱ کال کې پر افغانستان د تیري لپاره د مشروعيت شعار:« ښه ژوند، په پښو ولاړ اقتصاد، پياوړی پوځ او پوليس، په خپلو پښو ولاړې او له هر ډول اداري فساد څخه پاکې ادارې او…..» وو خو نن په افغانستان کې يوازې عادي ژوند هم تصادف دی خو مرګ حتمي دی، اقتصاد خو هسې نشته خو امريکايي ډالرو دومره لټ عادت کړي يو چې په کلي کې ډير لرې بزګر چې ځمکه لري، کرونده يي کړي وي، د ژمي لپاره يي پسه حلال کړی وي، پسرلي ته يي تمه وي او لږ تر لږه يي پياز، سبزي او ميوې هم خرڅې کړي وي ولې دی هم په دې غم کې کې وي چې ډالرې به له کومه کيږي.
په افغانستان کې که د فساد سره د مبارزې خبره سمه وڅيړل شي د دريم وياړ نیمی کار موږ ته امريکې او بهرني اشغال کړی دی تر ټول ستر فساد د امريکې او ناټو په تړونونو، د سفارتونو له لوري د مدني ټولنو او ښځو د حقونو په نوم په ورکول شویو پروژو او مرستو کې دی، خو له دې کارونو ډيره لږه پرده پورته کيږي او له هغو چې پرده هم پورته کيږي موخه يي دا نه وي چې افغانستان ته يي خیر ورسيږي بلکه دا راپور خپرول او ورته جوړه شوې اداره يا سیګار هم د امريکې د څارګرې ادارې د شتون د دوام لپاره بله پلمه ده او شونې ده له دې لارې هم پټه څه موخه ولري.
موږ په تیرو ۱۴ کلونو کې اوریدلي دي:« په څو ځايونو کې خيالي ښونځي جوړ شوي، خيالي پوليس شته، خيالي معاشونه شته دي، د ايټاليا په شپږو پسونو د مرستې په نوم شپږ ميليونه ډالره لګول شوي دي، د پچو په قرارداد کې يو ښه غټ پټ او مجاهد وزیر بسم الله محمدي اتيا ميليونه افغانۍ وهلي، د پوهنې وزارت په کتابونو کې پنځوس ميليونه ډالره خوړل شوي دي، امريکې خيالي تشنابونه جوړ کړي دي، د سرتیرو په نوم افغانستان ته له ټکس پرته تيل راځي.»
دا چې څومره ښارګوټي جوړ شوي دي، هر وزیر په ميليونونو ډالر له کومه کړي دي، شيرپور او د وزیراکبرخان لوړپوړيزې ماڼۍ د چا له جیبه جوړه شوې،لوړپوړیزې ماڼۍ او مارکيټونه د چا دي، پر غصب شويو ځمکو څه شی چا او څنګه جوړ کړل، دا ټولې د فساد هغه بیلګې دي چې پيل يي امریکې او ناټو وکړ او باالاخره دا په تیرو ۱۴ کلونو کې څوارلسم وار دی چې دا شرم په نړۍ واله کچه د افغانستان په نصیب کيږي.
موږ لکه څنګه په ادارو کې له اداري فساد څخه رنځ وړو، همدومره اخلاقي فساد هم زموږ کورنۍ ګواښي، څومره چې موږ مصرفي هیوادونه يو همدومره د فقیر ولس هډونه فقر،لوږه او سخت ژوند هم ورکښيکاږي، که موږ هرڅه ته د سروې، شننې يا اند پوښتنې له هېندارې وګورو له هیلو اوخبرو سره سره موږ د دومره سترې ناهيلۍ لوري ته روان يو چې هيڅ حد يي نشته، کاش ددې وطن اساسي ستونزه لکه څنګه چې ښايي هسې حل شوې وی، کاش زموږ ستونزې لکه څنګه چې ویل کيږي حل شوې وی، کاش زموږ حقوق لکه څنګه يي چې نور په رسنیو کې نارې وهي موږ ته راکول شوې وی.
راځئ په دې فکر وکړو چې ددې ډول کړنو لامل څوک دي، منو چې نړۍ موږ هم وژني هم مو مړی ژاړي خو موږ راځئ خپل قاتل ته و وايو چې نن پر موږ روان حالت ستا له لاسه دی، دلته چې هرڅه روان دي او تيريږي لامل يي موږ نه يو، موږ ته راغلی فساد د امريکې له راغلي ځواک او ادارو څخه سرچينه اخلي، که موږ فساد کړی دی نو په درې ټريليونه پیسو کې دا نورې يي چا يو وړې البته هیر مو نه شي چې موږ باید خپله خبره رڼه وکړو.
په سومالیا او شمالي کوريا کې او بیا ورسره په سخت ناورین کې ښکيل سوډان ټول له سياسي پلوه له يوې ستونزې رنځ وړي دا درې واړه هیوادونه د تپل شویو نښتو ښکار دي، سوډان يو وارې و ويشل شو او نن پکې کورنۍ جګړې روانې دي، سومالیا کلونو نښتې او استخباراتي پروژو داسې تيکه تيکه کړې که ورشې شونې ده افغانستان درته پاريس او نيويارک ښکاره شي او شمالي کوريا بیا د داسې يو مشر له لوري اداره کيږي چې دی هرڅه په ځان او خپلې کورنۍ کې ويني له دوی سره تش مخالف ددې لامل کيږي چې د سپي خوراک شې خو بل لوري ته يي له امريکې سره سياسي کړکيچ هم بیا د فاسد هیواد د نمرې ورکړې بل اړخ دی په هر حال دلته موږ ته راکول شوی شرم زموږ نه دی،دلته پر موږ روان جنګ زموږ نه دی، دلته پر موږ حالت زموږ نه بلکه د نورو دی او نور يي د ځان او خپلو پټو پروژو په خاطر مديريت کوي.
