په افغانستان کې د روسيې او امريکا د نيابتي جګړې اندېښنه

« سرليکنه »
د چين د وسله والو پوځونو لوی درستيز  په ناڅاپي ډول کابل ته راغلی دی، چې يو شمير رسنۍ د چين د وسله والو  پوځونو د لوی د رستيز کابل ته سفر حيراني کړي دي ، ځکه چې چین د مخه کوم هېواد ته خپله لوړ پوړي چارواکي په سفر لېږي يوه اونۍ د هغه چارواکي سفر  اعلانوي.
د دافاع وزارت وياند دولت وزيري هم تاييد کړيده چې د چين د وسلوالو پوځونو لوی درستيز جنرال فان فين هوی  کابل ته په يوه نااعلان شوي سفر راغلی دی.
په نږدې يوه کال کې د چين د چارواکو دا دويم لوړ پوړي چارواکي دی چې کابل ته راځي ؛ خو د مخه يواځې د ځيني اقتصادي او سوداګريزو موخو لپاره پلاوي راتلل او دپوځي برخې دا لومړی ځل دی چې د ملي يوالي دحکومت په موده کې لوی درستيز کابل ته راځي.
د ۲۰۱۵ز په وروستيو کې په اسلام اباد کې دهېواد دسولې په اړه په اسيا زړه کنفرانس کې د سولې په اړه موافقه وشوه چې د څلور اړخيزې کميټې څخه يو د چين هېواد دی او د افغان سولې په اړه يې تر اوسه پورې څلور غونډې کړي دي.
چين چې د مخه هم د دولت او طالب مشرانو ترمنځ د سولې د غونډې کوربه و، د سياسي چارو کارپوهان په دې اند دي چې امکان لري د چين د وسله والو پوځونو لوی درستيز فان فين هوی  د همدې هدف لپاره کابل ته راغلی وي؛ خو د افغانستان د چارو کارپوهان د چين د پاليسۍ په اړه چې د افغانستان په اړه يې خپله کړې ده کومه انديښنه نه لري ؛ اما وايي چې د دولت او روسيې ترمنځ نږدېوالی به په افغانستان کې د روسيې او  امريکا ترمنځ نيابتي جګړې ته لاره هواره کړي.
په ۲۰۱۴ کال وروستيو کې چې امريکا په افغانستان کې د امريکايي او ناټو پوځونو دجنګي ماموريت وروستی کال اعلان کړ ، افغاني چارواکو په هېواد کې د نا امنيو او ورځ په ورځ د طالب وسله والو د بريدونو د زياتوالي په انديښنه د روسيې سره اړيکې نږدې کړي ، چې د يوه پلاوي د لېږلو وروسته روسيې افغانستان سره د لس زرو کلاشينکوفو  مرسته د فاع وزارت سره وکړه .
چين او روسيه دواړه هڅې کوي چې په افغانستان کې د يو کال راپه دېخوا د نوو بد امنيو د مخنيوي لپاره يواځې د افغانستان نه ؛ بلکې د سيمې د هېوادونو د خطر په خاطر غواړي افغان دولت سره د سولې په اړه د کاميابو هڅو د لارې د ناامنيو مخه ونيسي
افغانستان په ۱۹۵۵م کې د رسانو څخه وسلې ترلاسه کړې او هم روسيې چې هغه وخت ورته شوروي اتحاد ويل کيده افغاني ځوانانو ته يې روزنه پېل کړه .
د ملګرو ملتونو  د قانون له مخې کوم هېواد چې د ملګرو ملتونو  غړيتوب ولري هغه حق لري چې د نورو هېوادونو سره ازاده راکړه ورکړه ولري سره له دې چې افغانستان په ۱۹۴۶م کې په ملګرو ملتونو کې غړيتوب ترلاسه کړی ؛ خو بيا هم امريکا د افغانستان د خپلواکۍ په نه زغملو  له روسيې څخه بيا خطر احساسوي.