تبصره
په ٢٠١٥ز کال د افغانستان د سولې په اړه د څلورو هېوادونو افغانستان، پاکستان امريکا او چين لخوا پنځه غونډې په کابل او اسلام آباد کې وشوې. په لوړه کچه پلاوو سره یې ليدنې وکړې، خو پر ځای د دې چې په غونډو کې د سولې په اړه يو قدم پورته کړي غونډې به د بلې غونډې د کولو په پرېکړو پای ته ورسېدې.
اوس ازبکستان اعلان کړی چې د روسیې، چين، امريکا او يو شمېر نورو هېوادونو په ګډون د افغانستان د سولې او امنيت په اړه، د يو نړيوال سيمينار کوربتوب کوي، چې امکان لري د مارچ د مياشتې په شپږويشتمه د يادو هېوادونو استازي په کنفرانس کې ګډون وکړي.
د ازبکستان په کوربتوب نوی جوړيدونکى کنفرانس په قطر کې له هغه کنفرانس سره يو څه توپير لري چې د پګواش بنسټ لخوا د تېر ٢٠١٥ ز کال د مئ د مياشتې په دویمه او درېمه نېټه جوړ شوى ؤ. په هغه کنفرانس کې د يادو هېوادونو استازو ته بلنې نه وې ورکړل شوې، خو د طالب مشرانو استازو او د افغانستان په نمايندګۍ پکې يو شمېر غيررسمي افغانانو برخه اخیستې وه.
په دې کنفرانس کې، چې امريکا، چين او روسيه د نړيوالو هېوادونو، پاکستان، ايران او هند د سيمې د هيوادونو په استازيتوب پکې ګډون کوي، شايد تر نورو شویو غونډو او کنفرانسونو یې جوړښت د افغانستان د سولې او امنيت په اړه يو څه ګټور تمام شي.
د ازبکستان د بهرنيو چارو وزير، عبدالعزيز کاملوف، چې له خپل روسي سیال سرګي لاوروف سره په کتنه کې کومه خبره غوټه کړې ده له هغې څرګندېږي چې سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو او ترکیې ته هم پکې د ګډون لپاره بلنې ورکړل شوې دي.
په افغانستان کې سوله او امنيت يواځې د افغان ولس لپاره نه، بلکې د سيمې د هېوادونو او هغه هېوادونو چې په افغانستان کې یې د جګړې اور بل کړی دی (امريکا – ناټو) هم په ګټه تمامېږي، ځکه چې تراوسه پورې افغان ولس په دې اور کې سوځېده، وروسته له دې به د سیمې، منځنۍ اسيا او اروپايي هېوادونو ته هم د امريکا لخوا د لګول شوي اور لمبې ورورسېږي.
د ازبکستان د بهرنيو چارو د وزير، کاملوف، په وينا، په غونډه کې به د اروپايي هېوادونو استازيو ته هم هرکلی وشي. دا هغه وينا ده چې د افغانستان د سولې او امنيت په اړه دمخه په جوړو شویو کنفرانسونو او غونډو کې نه ده اورېدل شوې.
که په ازبکستان کې جوړېدونکي کنفرانس کې د په ګوته شویو هېوادونو استازي ګډون وکړي او هر هېواد په افغانستان کې د سولې په اړه په صداقت قدم پورته کړي، دا به په افغانستان کې د جګړې له پیله د سولې په اړه ستر او ګټور کنفرانس وي؛ که په پرېکړو یې جګړې ته د پای ټکی کښېنښوول شي، د سولې د نږدېوالي تمه خو ترې کېداى شي.
ازبکستان بايد د نورو کنفرانسونو په څېر د سولې په شعار اکتفا ونه کړي، عملي قدم پورته کولو ته اړتيا ده، د افغان ولس اميدونو پوره کولو ته اړتيا ده، د افغان ولس د قربانيو په نظر کي نيولو ته اړتيا ده، او بالآخره، هغه څه بايد په نظر کې ونيول شي چې په افغانستان کې د تل لپاره پرې جګړه پای ته ورسېږي، د جګړې ټول لاملونه له منځه يووړل شي. او که داسې ونه کړل شي، په ازبکستان کې جوړېدونکی کنفرانس به هم، لکه د نورو کنفرانسونو، په رسنيو کې څو ورځې د خبرونو سرخط شي او بس.
