(پنځمه کړۍ)ليکنه: مفتي محمدالياس « فاتح »
د رسول اکرم صلی الله عليه وسلم د مبارک نسب شجره
پوښتنه : د پېغمبر عليه السلام د پلار او مور نومونه څه وو؟
ځواب: د پلار نوم يې عبدالله او دمور نوم يې بې بي آمنه وه.
پوښتنه : د پلار لخوا د رسول الله صلی الله عليه وسلم دنسب لړۍ څه وه ؟
ځواب: د رسول الله (صلى الله عليه و سلم) د نسب سلسله په دريو برخو ويشل شوې:
لومړۍ برخه: محمد (صلى الله عليه و سلم) بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدمناف بن قصي بن كلاب بن مره بن كعب بن لويْ بن غالب بن فهر بن مالك بن النضر بن كنانه بن خزيمه بن مدركه بن الياس بن مضربن نزار بن معد بن عدنان .
(ددې برخې په صحت ټول تاريخ پوهان او نسب پيژندونکي په يوه خوله دي.)
دويمه برخه:
له عدنان نه پورته، يعنې عدنان بن اد بن هميسع بن سلامان بن عوص بن بوز بن قموال بن ابي بن عوام بن ناشد بن حزا بن بلداس بن يدلاف بن طابخ بن جاحم بن ناحش بن ماضي بن عيض بن عبقر بن عبيد بن الدعا بن حمدان بن سنبر بن يثربي بن يحزن بن يلحن بن ارعوي بن عيض بن ديشان بن عيصر بن افناد بن ايهام بن مقصر بن ناحث بن زارح بن سمي بن مزي بن عوضه بن عرام بن قيدار بن اسماعيل بن ابراهيم (عليهما السلام).(ددې سلسلې په صحت ځينې قايل او ځينې چوپ دي )
دريمه برخه :
له ابراهيم (عليه السلام) نه پورته يعنې ابراهيم بن تارح ( آزر) بن ناحور بن ساروع يا ساروغ بن راعو بن فالخ بن عابر بن شالخ بن ارفخشد بن سام بن نوح (عليه السلام) بن لامك بن متوشلخ بن اخنوخ ( ويل كيږي چې همدا ادريس عليه السلامو) بن يرد بن مهلائيل بن قينان بن آنوشته بن شيث (عليه السلام ) بن آدم (عليه السلام).
(په دې مرحله کې ناسم او ګډوډ روايتونه راغلي دي .)
پوښتنه: د مور لخوا د رسول اکرم صلی الله عليه وسلم دنسب لړۍ څه وه؟
ځواب: محمدبن آمنة بنت وهب بن عبد مناف بن زهرة بن كلاب بن مرة…
کلاب ته په رسيدو د نبي عليه السلام د مور او پلار د نسب لړۍ سره يو ځای کېږي.
پوښتنه: دنبي عليه السلام دپلار او مور لخوا دنياګانو نومونه څه وو؟
ځواب: د پلار د مور نوم يې «فاطمه» او د مور دمور نوم يې «بره» و ، دنبي کريم صلی الله عليه وسلم دواړه خواوې نياګۍ د قريشو د درنو کورنيو لوڼې وې.
پوښتنه: د نبي اکرم صلی الله عليه وسلم کورنۍ په کوم نوم يادېده؟
ځواب: بنو هاشم يعنې دهاشم اولاده.
پوښتنه: دهاشم اصل نوم څه و او هاشم ولې ورته ويل کېږي؟
ځواب: د هاشم اصلي نوم عمرو و، هغه دنبي کريم صلی الله عليه وسلم غورنيکه (عبدالمطلب پلار) و، او د خپل قوم قريش سردار او مشرتابه و. هاشم اسم فاعل صيغه ده ، معنا يې ده ډوډۍ ميده کوونکی ، پر نوموړي دغه نوم له دې امله کېښودل شوی و چې :
يوځل په مکه کې وړه ختم شوي وو او په همدغه موده کې نومړی د سودا ګرۍ مالونه شام ته وړي وو او له شامه څخه يې پر اوښانو غه او پخه ډوډۍ بار کړې او مکې ته يې رواړې . مکې ته په رسيدو دمکې اوسيدونکو ته عام دعوت اعلان وکړ اوښان يې ذبحه کړل غوښه يې پخه او پخپله يې کاسو او ښانکونو کې ښوروا واچوله او ډوډۍ يې پکې ميده کوله او پرخلکو يې خوړله چې له همدغه تارخ څخه دهاشم يعنې ډوډۍ ميده کوونکي په نوم مشهور شو او له دې وروسته به يې هرکال دحج په موسم کې حاجيانوته په ښورواکې ميده او وړه کړې ډوډۍ(ثريد) ورکوله . نو له همدې وجې په هاشم ونومول شو او دغه لقب يې پرخپل اصلي نوم غالب وګرځيد.
پوښتنه: هاشم څو ودونه کړي وو او څو اولادونه يې درلودل؟
ځواب: هاشم شپږ ودونه کړي وو چې چې نومونه يې دا دي : سلمی بنت عمرو بن زيد،هندبنت عمروبن ثعلبه ، قيله بنت عامر بن مالک بن جزعه، اميمه بنت عدي بن عبدالله بن دينار ،واقده بنت ابي عدي ، عدي بنت حبيب او له دغو شپږو مېرمنو څخه يې نهه اولادونه پيداشوي وو چې پنځه يې لوڼه او څلور يې ځامن وو.
۱): له سلمی څخه يو ځوی «عبدالمطلب» او يوه لور «رقيه »وه.
۲): له هندې څخه څخه يو ځوی «اباصيفي» وه
۳): له قيله څخه يو ځوی «اسد» وه
۴): له اميمه څخه يو ځوی «نضله» او يوه لور «شفاء» وه
۵): له واقدي څخه دوه لوڼه« ضعيفه» او «خالده» وه
۶): له عدي بنت حبيب څخه يوه لور «حنه»
پوښتنه: دنبي کريم صلی الله عليه وسلم دنيکه اصلي نوم څه و او عبدالمطلب ورته ولې وايي؟
ځواب: دنيکه اصلي نوم يې عامر او لقب يې شيبه و، په عبدالمطلب له دې وجې مشهور شو چې: د هغه پلار هاشم دسوداګرۍ لپاره شام ته تللی وم ، هلته ناروغ شو او دفلسطين په غزه سېمه کې وفات شو او دقريشو دمشرتوب پګړۍ دهاشم ورور مطلب ته ورپسرکړای شوه ځکه چې دهاشم نور درې ځامن دمشرتوب اهل نه وو.
مطلب او قريش له دې خبر نه وو چې هاشم په مدينه کې هم يو ځوی لري کله چې مطلب خبر شو نو مدينې ته ورپسې لاړ او کله يې چې وراره وليد ډېرخوشال شو ، په غېږ کې يې ونيو او دهغه مور ته يې وويل: زه مې وراره مکې ته له ځان سره بيايم څو هلته دبيت الله خدمت او دقريشو دقوم دمشرۍ چارې سمبال کړي.هغه خوشاله شوه او خپل ځوی يې ورسره ولېږه. مطلب چې خپل لس کلن وراره له ځانه سره مکې ته راوست نو خلکو وليد چې مطلب په ځان پسې پراوښ يو هلک سور کړی ګومان يې وکړ چې غلام يې اخيستی اوراوستلی يې دی ، نو ټولو دعبدالمطلب نوم پرې کېښود يعنې دمطلب غلام.
مطلب بيا بيا هر يو ته ويل چې دا هلک زماغلام نه ، زما وراره دهاشم ځوی دی او شيبه نومېږي،مګر خلکو عبدالمطلب نوم ورته اخيست او همدغه نوم يې تاريخ ته پاتې شو.
پوښتنه: عبدالمطلب څو ودونه کړي وو او اولادونه يې څو وو؟
ځواب: عبدالمطلب شپږ ودونه کړي وو او له هغوی څخه يې يويشت اولادونه وو،
دمېرمنو نومونه يې په داسې ښودل شوي دي:
۱ـ صفيه بنت جيندبنت حجير
۲ـ فاطمه بنت عمروبن عايذبن عمران
۳ـ لبني بنت هاجره
۴ـ هاله بنت وسيب بن عبدمناف
۵ـ تنيله بنت خباب بن کليب
۶ـ منعمه بنت عمرو بن مالک
له دغو مېرمنو يې پنځلس ځامن او شپږ لوڼې وې چې نومونه يې داسې دي:
۱ـ حارث له صفيه څخه
۲ـ زبير ۳ـ ابوطالب ۴ـ عبدالکعبه ۵ـ عبدالله له فاطمه څخه
۶ـ ابولهب (عبدالعزی) له لبني بنت هاجره څخه
۷ـ مقوم ۸ـ خجل ۹ـ مغيره ۱۰ـ حمزه له هاله بنت وسيب څخه
۱۱ـ ضرار ۱۲ـ قـثم ۱۳ـ عباس له تُنيله بنت خباب څخه
۱۴ـ غيداق ۱۵ـ مصعب له منعمه بنت عمروبن مالک څخه.
لوڼې يې :
بيضاء، بره، عاتكه، صفيه، اروى او اميمه.
يادونه: خو صحيح روايت دا دی چې دعبدالمطلب دولس ځامن وو، دعبدالعكبه مقوم،او حجل غيداق ديو يو کس دوه دوه نومونه دي او د قثم په نامه يې بيخي زوى نه لاره .
پوښتنه : دنبي کريم صلی الله عليه وسلم په ترونو کې څوک څوک په اسلام مشرف شوي وو؟
ځواب: حضرت عباس او حضرت حمزه رضی الله عنهما
